Yıkılan Bursa Hapishanesi (Günümüz Bursa Adliyesi)

Nâzım Hikmet'le birlikte Bursa Hapishanesi bir işlik haline gelir. Nâzım'ın koğuşu, tayyare biçimini andıran cezaevinin üçüncü katında, sol taraftadır. Koğuşunun penceresinde karanfil ve itir saksılar, masada Kemal Tahir'in verdiği daktilo; duvardaki kafeste kanaryası "Memo" bulunmaktadır.

NAZIM'IN BURSA HAPİSHANESİNDEKİ ÖĞRENCİLERİ
Nâzım Hikmet, Bursa Hapishanesinde birçok kişi yetiştirmiştir. Onunla hapis yatan mahkumlar dışarı çıktıktan sonra köylerinde, yaşadıkları yerlerde hep güzel işler yapmışlardır.

Nâzım Hikmet'in Bursa Hapishanesinde en bilinen öğrencilerinden biri Raşit Kemali (Orhan Kemal)'dir.
1939 yılında "Maksim Gorki ve Nâzım Hikmet kitapları okumak" vb. iddialarla yargılanıp beş yıl hüküm giyen Orhan Kemal, Kayseri ve Adana'daki cezaevlerinden sonra Bursa Hapishanesine gönderilmiştir.
Orhan Kemal (Raşit Kemali) yazar kimligini Bursa Hapishanesinde birlikte hapis yattığı Nâzım Hikmet'e borcludur.

1921 yılında Bursa, Seçköy'de dünyaya gelen İbrahim Balaban, 1940'lı yıllarda Bursa Hapishanesinde Nâzım Hikmet'le hapis yatmıştır. İbrahim Balaban, şairden aldığı dersler sayesinde ülkemizin önemli ressamlarından biri olmuştur.
İbrahim Balaban, yıllar sonra hapishane ve Nâzım Hikmet'le geçen yılları için şunları söylemiştir:
"Orası bir okuldu. On yedi yaşında bir çocuk, yani ben boyuna kitap okuyor, sürekli çiziyorum. Nâzım'a çırak durduktan sonra resim tekniğini öğrendim. Orada hepimiz hayat feyzi aldık.."

BURSA HAPİSHANESİNİN BAZI ZİYARETÇİLERİ
Nâzım Hikmet'i, Bursa hapisliği süresince yakınlarının yanı sıra birçok yazar, gazeteci ve sanatçı ziyaret etmiştir. Bunlardan bazılarını şöyle sıralayabiliriz: Müzehher Vâ- Nû, Vâlâ Nurettin, Abidin Dino, Cahide Sonku, Kerime Nadir, Peride Celal, Kemal Sülker, Naci Sadullah, Ahmet Emin Yalman, Esat Adil Müstecaplioğlu, Semiha Berksoy, Münevver Andaç...

HAPISHANE YIKILIR YERİNE BURSA ADLİYESİ YAPILIR
Bursa il merkezinde son Osmanlı Dönemi ile Cumhuriyetin erken dönemlerinin karakteristik özelliklerini ve dönemin üslubunu belirleyen ve yaşatan kamu binalarının başında; 19.yy sonunda inşa edilen Bursa Kapalı Cezaevi binası gelir. Ayrıca bu bina Bursa kent bütünündeki kamu ve sivil mimarlık örnekleri içinde kentteki yerleşme İlkelerini ve ağırlıklarını ortaya koyan temel yapılardan biridir. Bursa Cezaevi binası gerek boyutları, gerekse çevresi açısından çağdaş yaklaşma ve denemelere de imkân verecek özelliğe de sahipti. Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Yüksek Kurulunca 1988 yılında tescil edilen yapının tescil kararı 1990 yılında kaldırılır ve Bursa Cezaevi; içindeki hatıralar ve yaşanmışlıklarla beraber apar topar yıkılır ve yerine günümüzdeki Bursa Adliyesi inşa edilir.